Nazywam się Turyno, jestem Romem, mam 19 lat. Ukończyłem szkołę średnią, w niedalekiej przyszłości zamierzam podjąć studia w Polsce lub w Kanadzie, aby móc pogłębiać swoją wiedzę i zdobyć lepsze wykształcenie do pracy na rzecz swojej społeczności. Na co dzień pracuję w rodzinnej firmie, w wolnym czasie śpiewam, gram i piszę teksty cygańskich piosenek oraz wiersze.

Mam nadzieję, że zawarte tu minimalne wiadomości, pozwolą choć trochę przybliżyć Wam, nie - Romom, naszą społeczność i wyjaśnią te kwestie najbardziej nurtujące społeczeństwo większościowe.
Jawen sare bachtałe ( bądźcie wszyscy szczęśliwi ).

Romowie

Praojczyzną Przodków Cyganów były północno zachodnie Indie, skąd wywędrowali około X w.n.e. w wyniku najazdów muzułmańskich, przez Persję do Armenii i Azji mniejszej, dalej poprzez Bałkany dotarli do Europy środkowej.
Pierwszym dokumentem poświadczającym obecność Romów w Polsce jest datowany na rok 1401 wpis z Krakowa. Od XVI wieku, do Polski zaczęli przybywać z Niemiec Romowie nazwani później Polska Roma. Polska Roma to jedna z czterech grup cygańskich żyjących obecnie w Polsce, to najdłużej utrzymująca koczowniczy tryb życia grupa.
Romowie Karpaccy z kolei to potomkowie grup wędrujących wzdłuż łuku Karpat lub przybywających do Polski od strony Niziny Węgierskiej. Często określani jako górska Roma, natomiast w naszej społeczności nazywa się ich Bergitka Roma. W II połowie XIX w., z terenów Siedmiogrodu i Wołoszczyzny rozpoczęła się migracja Kełderaszy ( Ostryjacy ) i Lowarów (Lovari - handlarze końmi).
"...W początkach siedemnastego stulecia zaniechano antycygańskich uchwał w Rzeczpospolitej. Dotychczasowe banicje nie były realizowane, nie przyniosły więc żadnych widocznych rezultatów prócz spotęgowania izolacji cyganów w społeczeństwie. Pragnąc podporządkować jednak w jakiś sposób władzom państwowym ten trudny do uchwycenia, płynny element spróbowano osiągnąć cel poprzez mianowanie zwierzchnika Cyganów zwanego królem (lata 1624-1652). Nigdy nie było oficjalnego, urzędowego odwołania obowiązujących w Polsce uchwał banicyjnych, które zresztą pozostały tylko na papierze. Po kilkudziesięciu (blisko stu) latach od uchwalenia banicji Cyganów kancelaria królewska przeszła do porządku dziennego nad nie wcielanymi w życie uchwałami i podejmując stworzenie urzędu królestwa cygańskiego anulowała tym samym zeszłowieczne ustawy antycygańskie(...) Dnia 11 kwietnia 1668 roku kancelaria królewska ustanowiła zwierzchnikiem Cyganów w Koronie i na Litwie szlachcica i wojaka Jana Nawrotyńskiego(...) Tymczasem ustały nominacje królewskie i radziwiłłowskie, nastąpiły rozbiory kraju. W niektórych stronach Polski pozostały osady Cyganów już nie wędrujących, oraz koczujący. Część z nich w czasie rozbiorów wywędrowała z ziem Rzeczpospolitej głównie na Bałkany, cześć zaś pozostała w lasach miejscowych, gdzie wkrótce została poddana nowym ustawom Państw zaborczych(...) W grudniu 1791 roku - w oparciu o uchwały sejmu i ogłoszoną Konstytucję wydała Uniwersał dotyczący Cyganów w Polsce. Znamienne słowa Uniwersału mówią o uchwaleniu przez Konstytucję 3 Maja praw, "które broniły przejmować na osadę lud pod nazwiskiem Cyganów w krajach naszych będący". Dopiero więc pod koniec Rzeczpospolitej, w roku 1791, przestały obowiązywać ustawy, które polecały wypędzać Cyganów z kraju i zabraniały przechowywać ich, przyjmować do swoich gospodarstw pod groźbą kary przewidzianej dla winnych współdziałania ze skazanymi na banicję(...). Było ich coraz mniej na ziemiach polskich , ale ówczesne dane statystyczne nie zasługują na wiarę: podają one, że w 1857 roku w Królestwie Polskim było zaledwie 147 Cyganów! Jeszcze w 1861 roku pisano o tym, że coraz rzadziej widuje się w Polsce Cyganów. Miało minąć jeszcze parę lat - i rozpoczął się wielki napływ Cyganów do środkowej Europy z Bałkanów, największa migracja cygańska w Europie od czasów pierwszego pojawienia się ich w XV wieku. Nadeszły lata inwazji Kełderaszów i Lowarów - dwóch wielkich cygańskich szczepów, które w ciągu kilkudziesięciu lat miału dotrzeć do wszystkich europejskich krajów i wkrótce potem - poza kontynent. Ziemie polskie na nowo zaroiły się od wielobarwnych taborów..."
Jerzy Ficowski "Cyganie na polskich drogach".

Romowie posługują się językiem cygańskim (romani), posiadającym bogaty folklor. Każda grupa posługuje się odmiennym dialektem, często na tyle różniącym się, że ciężko jest porozumieć się przedstawicielowi jednej grupy z przedstawicielem innej grupy cygańskiej.
Mimo osiedlenia się, Romowie żyją nadal według własnych tradycji i obyczajów.
Prawem zwyczajowym jest w naszej społeczności Romanipen, która określa całość zasad wzajemnego odnoszenia się do siebie w społeczności romskiej oraz swoisty nakaz manifestowania swojej identyfikacji z romskim etosem. Romanipen nie dotyczy świata nie - Romów, jej zakazy i nakazy dotyczą tylko Cyganów i przestrzegane są tylko w kręgach naszej społeczności. Różne grupy Romów w różnym stopniu przechowały, jako depozyt kulturowy, zasady Romanipen i w różnym stopniu się do nich stosują. To kolejny czynnik obok języka, który wpływa na podział Romów w zakresie swój - obcy.
Nad prawidłowością życia i przestrzegania praw Romanipen czuwa starszyzna romska